Onder het rooster ligt het riool. Pikdonker. Een zaklantaarn, glinsterend water. Fotograaf Daan Oude Elferink (1978) – Daanoe – begint aan de afdaling. Hij draagt een waterdicht pak, maar dat verandert niets aan de geur. Zo min mogelijk ademen. Hij moet door, tot zijn knieën staat hij in de drek, daar, de lichtbundel toont hoe de pijpleiding afbuigt. Hij kruipt erdoor, klotsend water. Gepiep, waarschijnlijk ratten. Daanoe’s hart bonkt, hij grijnst – hij is binnen.

“Dit is het resultaat,” zegt Daanoe wijzend naar een foto van de verlaten handelsbeurs in Antwerpen. Hij staat voor een metersgrote foto in het Daanoe Experience Centre, een ruimte van 600 vierkante meter waar zijn werk wordt tentoongesteld. “Het heeft mij twee jaar gekost om een manier te vinden om hier binnen te komen. Het riool bleek de enige optie.”

De drie V’s staan centraal in zijn werk: verlaten, vervallen en verboden. Rondlopend in het Experience Centre zie je hoe deze drie V’s tot leven komen in zijn beelden: verroeste auto’s en verweerde vliegtuigen die langzaam door de natuur worden opgeëist, verlaten paleizen, lege sanatoria, een priester eeuwen nadat hij zijn laatste adem uitblies. Oprukkend mos, schimmels, afbrokkelende trappen en stof dat gevangen wordt in een lichtstraal. De stilte is tastbaar, de tijd heeft zijn sporen achtergelaten. De schoonheid van verval. Ongezien voor de wereld, maar door Daanoe toch vastgelegd. Als vanzelf overvallen de vragen je: wie woonde hier? Wat is er gebeurd? Waarom is zoveel zomaar achtergelaten?

“Slechts zelden ga ik op zoek naar de antwoorden,” zegt Daanoe. “De fantasie is vaak mooier dan de werkelijkheid.”

Risico als brandstof

De zoektocht naar de schoonheid van verval vraagt om lef. Over hekken klimmen, via daken naar binnen, beveiligingscamera’s ontwijken. “Het gevoel dat je niet weet of het gaat lukken, geeft een kick. Je weet nooit wat je aantreft. Soms zijn vloeren instabiel of dreigen plafonds in te storten terwijl je eronder staat.”

Daanoe grijnst. “Een grote zorg zijn koperdieven. Die gaan georganiseerd te werk en het laatste wat zij willen, is een fotograaf die alles vastlegt. Ik ben weleens van grote hoogte bekogeld met bakstenen.”

Dusty 

Een van zijn gevaarlijkste foto’s maakte hij van een verlaten vliegtuig in Kroatië, midden in een mijnenveld.

De prijs voor zijn passie is soms hoog: door een schimmel in een vervallen pand kreeg hij een auto-immuunziekte (sarcoïdose) en was hij een jaar lang uitgeschakeld. “Ik kon nog geen halve minuut lopen. Dat stelt dingen in perspectief, maar het houdt me niet tegen.”

Trapofiel

Daanoe’s vrouw, met wie hij een prachtig zoontje (5) heeft, stompt hem weleens op zijn arm als hij opbiecht hoeveel risico hij die dag heeft genomen. “Ze zegt het niet hardop, maar ik hoor haar denken: lul. Toch steunt ze me volledig. Ze ziet hoe gelukkig ik ervan word.”

Net als veel jongetjes vond hij het vroeger al spannend om stiekem over verboden terrein te sluipen en verlaten huizen binnen te dringen. In 2008 had hij een IT-bedrijf, toen een oud fort van Napoleon zijn leven voorgoed veranderde. “Ik had tot dat moment niets met fotografie, zelfs op vakantie maakte ik geen foto’s. Ik stond tegenover een afbrokkelende trap in schitterend licht. De schoonheid overviel mij totaal.”

Industrial Light (België)

Omdat niemand deze schoonheid zag – je mocht er immers niet komen – besloot hij een camera te kopen. En toen ging alles heel snel. Zijn werk sloeg direct aan. Hij verkocht zijn bedrijf en zijn vrouw zag een glimlach die niet meer verdween.

Later kreeg hij van verzamelaars en volgers een bijnaam, omdat zijn werk een overduidelijke voorkeur verraadde – ze noemen hem een ‘trapofiel’.

Luie muggen

Zijn  werk is te koop in het Daanoe Experience Centre, dat hij runt samen met zijn zakenpartner en goede vriend Job van Grol. Na een beurs in Berlijn wilde Van Grol zelf weleens meemaken hoe Daanoe te werk gaat. “Mijn god,” zegt hij. “We tijgerden door de bosjes, volgden een rivier zonder oversteek, ploeterden door een moeras… ik zat onder de schrammen en wonden.”

Daanoe lacht. “Job zat klem in een struik en toen hij daar uiteindelijk uitkwam, riep hij: ‘Daan, jouw werk is veel te goedkoop.’”

Zelf zit Daanoe soms zo onder het bloed dat de muggen het direct opslurpen, ze hoeven niet eens te steken.

Van Grol schudt zijn hoofd. “De man door wie de muggen lui worden.”

De wereld erachter

Inmiddels heeft Daanoe vier fotoboeken uitgebracht en exposeert hij over de hele wereld. Maar één ding ontbrak nog: een vaste plek in Nederland waar zijn werk permanent te zien zou zijn. Die droom werd werkelijkheid met de opening van het Daanoe Experience Centre.

“Mijn broer is mede-eigenaar van het vastgoedbedrijf Oak Management,” vertelt Van Grol. “Zo zijn we hier beland.” Ook werken Daanoe en hij samen met Galerie Den Haag, waar Daanoe’s werk eveneens wordt aangeboden.

Bij het Daanoe Experience Centre kun je een uniek teamuitje organiseren of vergaderen, omgeven door kunst. Desgewenst met volledig verzorgde catering. Tijdens zo’n dag word je meegenomen in een presentatie vol spannende verhalen, foto’s en video’s van Daanoe’s avonturen, gevolgd door een VR-beleving waarin je zelf zijn foto’s binnenstapt. Het maakt het Experience Centre tot een inspirerende plek voor bedrijven en groepen.

Fotograaf Daan Oude Elferink (zittend) met zijn zakenpartner en goede vriend Job van Grol.

Ook thuis kun je zijn wereld verkennen. De gratis Daanoe-app is ontwikkeld als aanvulling op Daanoe’s bekroonde fotoboek ‘Travel in Time’, waarin beelden letterlijk tot leven komen via augmented en virtual reality. Download de app, scan de foto hieronder en ontdek wat zich schuilhoudt achter gesloten deuren en dichtgetimmerde ramen.

“Het raakt me hoe mensen reageren op mijn werk,” zegt de autodidactische fotograaf. “Na een tentoonstelling op een afdeling radiologie hoorde ik hoe patiënten steun ontlenen aan mijn foto’s, zoals bij mijn werk ‘Standing Strong’. Verval en vergankelijkheid gaan niet alleen over het einde, maar kunnen juist ook kracht en troost bieden – dat vind ik misschien wel het allermooiste.”

www.daanoe.com
www.instagram.com/daanoe