Tegenover het Binnenhof staat op Plaats 22 een pand uit de zestiende eeuw – ooit een luxueuze wijnhandel en een pianozaak, nu een informatiecentrum gewijd aan het Binnenhof. Je kunt een rondleiding volgen of zelf ontdekken hoe het Binnenhof sinds de middeleeuwen uitgroeide tot het oudste nog in gebruik zijnde regeringscentrum ter wereld. Het gebouwencomplex is een unieke verknoping van bouwstijlen uit acht eeuwen.

Monique van der Bijl is al bijna haar hele werkende leven actief op en rondom het Binnenhof. Tegenwoordig werkt ze voor het Rijksvastgoedbedrijf dat de leiding heeft over de renovatie. Van der Bijl loopt door het informatiecentrum dat je gerust een museum kunt noemen – overal staan voorwerpen uitgestald, de tastbare overblijfselen van de geschiedenis. Iedereen is hier welkom, vijf dagen per week. “Kijk,” zegt ze, “hier kunnen we met de trap – of met de lift – naar beneden.”

Drie generaties graven

Op de benedenverdieping, een historische kelder, krijg je door film, foto’s en fraai uitgelichte objecten een beeld van het ontstaan van het Binnenhof. Van der Bijl wijst naar een gouden beeld. “Deze beeltenis van Willem II stond altijd boven op de Binnenhof-fontein. Door de renovatie kunnen bezoekers kunstobjecten nu beter bekijken. Van dichterbij.”

In de dertiende eeuw was er op de plek van Den Haag vooral veel zand. De duinen strekten zich overal uit. “Graaf Floris IV heeft in 1229 een boerderij opgekocht,” zegt Van der Bijl, “in de buurt van het Haagse Bos. Deze boerderij is toen omgetoverd tot een jachtslot dat de basis vormde van het Binnenhof, waar langzaamaan Den Haag omheen is gegroeid.”

Het Binnenhof werd opgebouwd door drie generaties graven; Floris IV, Willem II en Floris V, allemaal jong gestorven in het harnas. Van der Bijl zegt: “Of je nou Hagenaar bent of Hagenees: de geschiedenis van onze stad ligt hier. In het informatiecentrum is die geschiedenis voelbaar, zichtbaar en tastbaar.”

Exotische dieren

De kelderverdieping geeft je de mogelijkheid om te zien hoe Nederlanders leefden, vele eeuwen geleden. De eerste Nederlandse tennisbaan lag bijvoorbeeld aan het Binnenhof. Ook is een opgegraven reigerschedel tentoongesteld; in de late middeleeuwen werden die vogels als een delicatesse gezien in adellijke kringen. Leeuwenbotten – in een andere vitrine – vormen de restanten van een (levend) relatiegeschenk. Naast leeuwen kon je op het Buitenhof ook andere exotische dieren vinden, zoals luipaarden, dromedarissen en aapjes.

Van der Bijl blijft staan voor een foto-expositie. Je leert dat het befaamde torentje op het Binnenhof verschillende functies heeft gehad, in de zestiende eeuw diende het als verdedigingswerk, later als herberg en wijnopslag. Pas in 1982 koos Ruud Lubbers het torentje als zijn kantoor en sindsdien is het de vaste werkplek voor de minister-president.

“Acht eeuwen geschiedenis,” zegt Van der Bijl met enige verwondering. “Het Binnenhof heeft het allemaal overleefd. De Tachtigjarige Oorlog, de Kabeljauwse twisten, de Franse overheersing van Napoleon, de Tweede Wereldoorlog.”

Toekomstplannen

Ze loopt de trap op en komt weer uit op de begane grond. “Op deze verdieping kun je meer te weten komen over het huidige het Binnenhof,” zegt Van der Bijl. “Over de verschillende gebruikers, over welke onderdelen waar gevestigd zijn. En kijk, daar staan stoelen uit de Ridderzaal, als je wilt, kun je erop gaan zitten.”

Ook kun je op de begane grond meer leren over de renovatie. Hoe er te werk wordt gegaan en waarom die noodzakelijk is. “We zijn nu bezig om het gebouw toekomstbestendig te maken,” zegt Van der Bijl. “Dat is hoognodig, want het laatste grootschalige onderhoud is alweer bijna een halve eeuw geleden. Alles moet aan de huidige maatstaven voldoen – liften, roltrappen, elektra, bekabeling, wifi. Het Binnenhof moet toegankelijk en veilig zijn voor iedereen die er werkt en op bezoek komt. In het Informatiecentrum vind je dus zowel het verleden als de plannen voor de toekomst. In wezen is de renovatie van het Binnenhof de voortzetting van de erfenis van de graven. Ik zou zeggen: wees hier van harte welkom. Het is fantastisch om het allemaal met eigen ogen te zien.”

www.binnenhofrenovatie.nl/onderwerpen/informatiecentrum-binnenhof-renovatie